Ως γνωστό το διαδίκτυο είναι ένα από τα πιο δυνατά εργαλεία που έχουμε στα χέρια μας αφού προϋποθέτει μια στοιχειώδη γνώση. Όμως, όπως καθετί γύρω μας που δεν το χρησιμοποιούμε με το σωστό τρόπο  μπορεί να εμπερικλείει κινδύνους. Έτσι και το διαδίκτυο χρειάζεται μια ιδιαίτερη προσοχή έτσι ώστε  να μπορεί κανείς να αναγνωρίσει όσο το δυνατό τους πιθανούς κινδύνους, τρόπους πρόληψης και αντιμετώπισης.

Οι κίνδυνοι που εγκυμονούν καθημερινά και ιδιαίτερα στους νέους ως ανήσυχα πνεύματα και διψασμένα για μάθηση είναι πάρα πολλοί.

Μερικοί από τους κινδύνους είναι:

  • Ιοί (virus)
  • Κακόβουλο Λογισμικό (Malware)
  • Ενοχλητική Αλληλογραφία (spam e- mail)
  • Ακατάλληλο Περιεχόμενο
  • Φυσικές Παθήσεις
  • Εθισμός, Ψυχολογία
  • Οικονομικοί Κίνδυνοι (πιστωτικές)
  • Υποκλοπή Προσωπικών Στοιχείων (Phishing)
  • Αποπλάνηση, συνομιλίες από αγνώστους
  • Διαδικτυακός Εκφοβισμός (cyber bullying)

Είναι πλέον αποδεκτό από όλους μας, ότι στα social media όπως είναι το facebook, ένα μεγάλο ποσοστό χρηστών της τάξεως 70% ενώ έχουν εκατοντάδες «φίλους» αν όχι χιλιάδες  παρόλα αυτά νοιώθουν μοναξιά. Αναφέρω το facebook διότι έχει γίνει πλέον τρόπος ζωής, αφού σύμφωνα με τις πληροφορίες που έδωσε στη δημοσιότητα περίπου 1,23 δισ. άνθρωποι παγκοσμίως επισκέπτονται τον δημοφιλή ιστότοπο κάθε μήνα και η ημερήσια χρήση ανέρχεται σε 556 εκατομμύρια ξεχωριστούς λογαριασμούς χρηστών για τον μήνα Δεκέμβριο ( 2014 ). Αλήθεια, πόσοι Έλληνες έχουν facebook; Η απάντηση είναι ότι, μετρημένοι στα δάχτυλα είναι αυτοί που δεν έχουν.

Μια ερώτηση που κάνω συνεχώς είναι «Πόσοι από εσάς που έχετε λογαριασμό (προφιλ) είπατε θα καθίσω 5 λεπτά να “τσεκάρω” το τοίχο μου (πόσα Like έχω) και κάθεστε πάνω από 30 λεπτά; Το 90% των ερωτηθέντων απάντησε ότι ξεχνιούνται και κάθονται πάνω από μισή ώρα.

Βλέπουμε γύρω μας ότι πολλοί γονείς είτε λόγω άγνοιας, είτε για κάποιον άλλο λόγο που πολλές φορές ούτε οι ίδιοι δεν ξέρουν σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα που έγινε στην Αυστραλία αλλά και στην Ελλάδα, δημοσιοποιούν φωτογραφίες των παιδιών τους και όχι μόνο. Που είναι το κακό σε αυτό;  Ένα παράδειγμα, αποτελεί η διάσημη μαμά και μπλόγκερ Χέδερ Σπορ, που επικοινώνησε με την αστυνομία για μια απλή και αθώα φωτογραφία του παιδιού της, που βρήκε σε μια ιστοσελίδα με τίτλο «άσεμνες φωτογραφίες παιδιών». Η αστυνομία της απάντησε με ένα γράμμα πως «Δυστυχώς, αθώες φωτογραφίες παιδιών, είναι πολύ ελκυστικές για μερικούς ανθρώπους». Σύμφωνα με μια πρόσφατη Αμερικάνικη έρευνα, το 73% των παιδιών στις Ευρωπαϊκές χώρες, «υπάρχουν» στο διαδίκτυο μέχρι την ηλικία των δυο! Αυτό περιλαμβάνει φωτογραφίες υπερηχογραφήματος της εγκυμοσύνης σε ποσοστό 33%, διευθύνσεις e-mail με ποσοστό 7% και καθημερινές φωτογραφίες που αναρτώνται από τους γονείς. Ωστόσο, οι φωτογραφίες δεν αναρτώνται μόνο από γονείς. Από τις μαμάδες που συμμετείχαν στην έρευνα, μόνο το 33% ανεβάζει φωτογραφίες των νεογέννητων τους ή των μωρών τους. Το υπόλοιπο ποσοστό συμπληρώνεται από συγγενείς και οικογενειακούς φίλους που έχουν την ελευθερία να μοιράζονται τις φωτογραφίες online. Γενικά, μια φωτογραφία μπορεί να θεωρηθεί «αθώα» από τους γονείς αλλά για κάποιους άλλους είναι υλικό εκμετάλλευσης. Μεγάλοι προσοχή γονείς τι ανεβάζετε στο διαδίκτυο. Να θυμάστε, ότι ανεβάζετε – δημοσιοποιείτε, σταματά να είναι προσωπικό και δεν σβήνει ποτέ.

Σε αυτό το σημείο αξίζει να αναφέρω τις πιο συχνές ερωτήσεις που μου κάνουν οι γονείς στα διάφορα σεμινάρια που πραγματοποιώ πάνω στο συγκεκριμένο θέμα.

  • Από τι κινδυνεύει το παιδί μου στο διαδίκτυο;
  • Είναι ίδιος ο τρόπος προστασίας ενός παιδιού 8 και ενός 15 ετών στο διαδίκτυο;
  • Ποιοι είναι οι κανόνες που πρέπει να επιβάλει ένας γονέας;
  • Πρέπει να γνωρίζω το password του παιδιού μου ή όχι;
  • Είναι καλό να έχει κάμερα ο υπολογιστής του παιδιού μου;
  • Που πρέπει να τοποθετηθεί ο υπολογιστής στο σπίτι;
  • Να εμπιστευτώ την πιστωτική κάρτα στο παιδί μου;
  • Είναι το παιδί μου εθισμένο στα videogames;
  • Πώς να προστατέψω το παιδί μου στο Facebook; Twitter; YouTube…
  • Το παιδί μου θέλει smartphone, να του αγοράσω;
Πιστεύω, πολλοί από εσάς θα έχετε παρόμοιες αν όχι τις ίδιες ερωτήσεις. Θα προσπαθήσω σε επόμενα άρθρα να απαντήσω στις παραπάνω ερωτήσεις  και να δώσω όσο το δυνατό πιο απλές συμβουλές για τους γονείς. Ξέρω ότι σε πολλούς ακούγονται πολλά και ακαταλαβίστικα. Πιστέψτε με όμως με λίγη προσπάθεια από εσάς και μια μικρή βοήθεια από τους ειδικούς μπορείτε να μειώσετε αυτούς του κινδύνους κατά ένα μεγάλο ποσοστό. Το καλύτερο μέσο – τείχος προστασίας (firewall) που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε είναι η άμεση επαφή (των γονέων) με τα παιδιά σας. Θα πρέπει να εξηγήσετε στα παιδιά σας, όσο είναι μικρά, ότι το διαδίκτυο και ο ηλεκτρονικός υπολογιστής πρώτα από όλα είναι εργαλείο γνώσης και μετά από κατάλληλες προϋποθέσεις είναι και παιχνίδι και τρόπος επικοινωνίας.
Κόντης Σπυρίδων Σπούδασε στη Κρήτη ως ηλεκτρονικός μηχανικός – τηλεπικοινωνιών. Έκανε έρευνα στο D.I.T (Dublin Institute of Technology) στο Δουβλίνο πάνω στα ασύρματα δίκτυα και την ασφάλεια με πλήρη υποτροφία. Εν συνεχεία αποφοίτησε από τους πρώτους με απόκτηση Dean List award (διάκριση που χρησιμοποιείται για να αναγνωρίσει το επίπεδο της υψηλότερης υποτροφίας που καταδεικνύουν οι φοιτητές ενός πανεπιστημίου) από το City University of Seattle στην Αμερική με μεταπτυχιακή διατριβή πάνω στην ασφάλεια πληροφοριών και στην ηλεκτρονική τρομοκρατία Έχει συνεργαστεί με πάρα πολλούς φορείς και οργανισμούς ως IT security Manager – σύμβουλος και ως ερευνητής στη δίωξη ηλεκτρονικού εγκλήματος. Έχει στο ερευνητικό του πλήθος παρουσιάσεων και συγγραφή άρθρων πάνω στην ασφάλεια πληροφοριών. Έχει διδάξει από το 2007 πλήθος μαθημάτων πληροφορικής στα Δημόσια ΙΕΚ και Φροντιστήρια, και πρόσφατα παραδίδει μαθήματα ρομποτικής, STEM, ηλεκτρονικά κυκλώματα… Κατέχει τον τίτλο cyber security specialist και D.P.O (data protection officer) – GDPR Specialist όπου και προσφέρει υπηρεσίες σε διάφορες εταιρίες για την ασφάλεια του εξοπλισμού, των πληροφοριών, τις αναβαθμίσεις τόσο του υλικού όσο και των προγραμμάτων τους. Επίσης δραστηριοποιείται και στο χώρο του web ως Σχεδιαστής ιστοσελίδων – eshop συνεργαζόμενος με μεγάλη ελληνική εταιρία.
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στις «Επισημάνσεις της Κυριακής», 15-09-2019.