Τα ευρήματα μιας πρωτοπόρας και σημαντικής έρευνας, με επίκεντρο τη μετανάστευση των Ελλήνων στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά την οικονομική κρίση του 2008 στην Ελλάδα, την οποία διεξήγαγε και συνέταξε ο ομογενής καθηγητής Γρηγόρης Αργυρός (Grigoris Argeros), δημοσιεύει αποκλειστικά ο «Εθνικός Κήρυκας».

Μάλιστα ο Δρ Γρηγόρης Αργυρός, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιου του  Eastern Michigan, μίλησε αποκλειστικά στον «Ε.Κ.» για την σημαντική αυτή έρευνα που διεξήγαγε και συνέταξε, με τίτλο «Ελληνική Μετανάστευση στις ΗΠΑ, 2010-2015: Μια Περιγραφική Ανάλυση», («Greek Immigration to the United States, 2010–2015: A Descriptive Analysis») και η οποία αναμένεται να δημοσιευθεί το φθινόπωρο στο Επιστημονικό Περιοδικό Νεοελληνικών Σπουδών (Journal of Modern Greek Studies).

Ακολουθεί η συνέντευξη:

Γ.Α.: Είμαι γόνος Ελλήνων μεταναστών, οι οποίοι ήρθαν στις ΗΠΑ στα μέσα της δεκαετίας του 70 από ένα μικρό νησί στα βορειοδυτικά της Κέρκυρας με το όνομα Οθωνοί (το μεγαλύτερο από τα Διαπόντια νησιά). Είμαι ο πρώτος από την οικογένειά μου που αποκτώ πανεπιστημιακή μόρφωση- η μητέρα ακόμη και σήμερα δεν έχει ιδέα τι θα πει η «επιστήμη της κοινωνιολογίας» πέραν του να σε βοηθά να γίνεις καθηγητής πανεπιστημίου.

Παρότι το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου το έχω περάσει στις ΗΠΑ, όπου και γεννήθηκα, φοίτησα για ένα διάστημα 6 χρόνων (Γυμνάσιο και Λύκειο) σε ελληνικό σχολείο στην Κέρκυρα. Με την επιστροφή μου στις ΗΠΑ έγινα δεκτός από το Queens College/CUNY όπου και τελείωσα το προπτυχιακό μου και έπειτα συνέχισα με υποτροφία στο Πανεπιστήμιο του Fordham για το διδακτορικό μου.

Ο βασικότερος ίσως λόγος που εγκατέλειψα την Ελλάδα τότε (το 1993 που αποφοίτησα από το Λύκειο) ήταν γιατί δεν υπήρχε καμία προοπτική ακαδημαϊκής εξέλιξης. Επιπροσθέτως, το γεγονός του ότι κατείχα και αμερικανική υπηκοότητα διευκόλυνε την εγγραφή μου σε αμερικανικά πανεπιστήμια. Ο πρωταρχικός μου στόχος ήταν να ολοκληρώσω στην Αμερική τα προπτυχιακές σπουδές μου και στη συνέχεια να επιστρέψω στην Ελλάδα, τον οποίο σχεδόν πέτυχα, αλλά εν τέλει αποφάσισα να μείνω στις ΗΠΑ.

Ολα μου τα πτυχία είναι στην Κοινωνιολογία και η εξειδίκευσή μου είναι στην Αστική Κοινωνιολογία, στο Φύλο και την Εθνικότητα, στο Μεταναστευτικό και στη Κοινωνική Δημογραφία. Σήμερα κατέχω τη θέση του Επίκουρου Καθηγητή Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο του  Eastern Michigan.

«Ε.Κ.»: Γιατί αποφασίσατε να διεξάγετε αυτή την έρευνα;

Γ.Α.: Με δύο λέξεις, επιστημονική περιέργεια. Δεδομένου του ενδιαφέροντός μου για την Ελληνοαμερικανική Κοινότητα και των εκθέσεων για την μετανάστευση των Ελλήνων στις ΗΠΑ με το ξέσπασμα της κρίσης, αποφάσισα να αρχίσω να εξετάζω τους αριθμούς της Υπηρεσίας Απογραφής – ενός από τους βασικούς και επίσημους οργανισμούς στατιστικών στις ΗΠΑ.

«Ε.Κ.»: Πώς αισθανθήκατε όταν μάθατε πως το Επιστημονικό Περιοδικό Νεοελληνικών Σπουδών αποφάσισε να δημοσιεύσει την έρευνά σας;

Γ.Α.: Δεδομένου του υψηλού ποσοστού απόρριψης κατά την ακαδημαϊκή εκδοτική αξιολόγηση (πιστέψτε με είναι αρκετά υψηλό!), τα πρώτα μου συναισθήματα ήταν χαρά, ανακούφιση, ενώ αμέσως έτρεξα  στο πιο κοντινό μπαρ για να πιω μια μπύρα!

Ταυτόχρονα, νιώθω τιμή που η έρευνά μου θα ενταχθεί στην ύλη των Ελληνοαμερικανικών σπουδών βοηθώντας με να συνεισφέρω κι εγώ από μέρους μου στον τομέα αυτόν αλλά και στη μελέτη της Ελληνοαμερικανικής Κοινότητας γενικότερα.

Φυσικά θα ήθελα να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου στους συντάκτες του περιοδικού που υπήρξαν εξαιρετικά βοηθητικοί στην διαδικασία αξιολόγησης.

«Ε.Κ.»: Ποια είναι η άποψή σας για το γνωστό και ως «brain drain» πρόβλημα της Ελλάδος;

Γ.Α.: Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό θέμα που χρήζει περαιτέρω εμπειρικής μελέτης, τόσο σε ποσοτικό όσο και σε ποιοτικό επίπεδο έρευνας. Εν συντομία, πιστεύω πως όντως συντελείται μία μαζική μετανάστευση εξειδικευμένων επαγγελματιών στο εξωτερικό, κυρίως με την απαρχή της ελληνικής οικονομικής κρίσης το 2008. Ωστόσο, χρειάζονται περισσότερες επιστημονικές έρευνες για να αποδειχθεί επίσημα αυτό.

Τα αποτελέσματα της δικής μου έρευνας εμπειρικά υποστηρίζουν τον παραπάνω ισχυρισμό, ότι δηλαδή οι νέοι μετανάστες έχουν υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο από τους προκατόχους τους. Σε αντίθεση με τα προηγούμενα μεταναστευτικά κύματα, οι νέο-αφιχθέντες μετανάστες (από το 2010 και μετά) είναι πιο πιθανό να διαθέτουν ανώτερη ή ανώτατη μόρφωση (κάτοχοι πτυχίου πανεπιστημίου ή και μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών, ακόμα και διδακτορικού διπλώματος).

«Ε.Κ.»: Θεωρείτε πως οι νεοεισερχόμενοι μετανάστες από την Ελλάδα στις ΗΠΑ ήρθαν για να μείνουν ή η διαμονή τους εκεί είναι προσωρινή;

Γ.Α.: Αυτή η ερώτηση είναι όλα τα λεφτά! Με βάση την έρευνα που έχει διεξαχθεί για άλλες ομάδες μεταναστών, εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως οι κλασικοί παράγοντες ώθησης της μετανάστευσης που σχετίζονται με το κοινωνικοοικονομικό και πολιτικό πλαίσιο τόσο των χωρών προέλευσης όσο και των χωρών υποδοχής.

Τα ευρήματα της έρευνάς μου αποδεικνύουν ότι ένα τρίτο κύμα ελληνικής μετανάστευσης, μικρότερης κλίμακας βέβαια σε σχέση με τα προηγούμενα δύο (1890-1924 & 1968-1979), εμφανίστηκε από το 2010.

Ενώ οι Ελληνες μετανάστες αντιπροσωπεύουν ένα μικρό δείγμα του συνολικού μεταναστευτικού πληθυσμού των ΗΠΑ, το μέγεθος του ελληνικού πληθυσμού έχει αυξηθεί σημαντικά μεταξύ του 2010 και του 2015.

Συγκεκριμένα, η Υπηρεσίας Απογραφής κατέγραψε λίγο περισσότερους από 773.000 Ελληνες μετανάστες τα χρόνια μεταξύ 1980 και 2009, σε αντίθεση με το σχεδόν 1,1 εκατομμύριο μεταναστών που καταγράφηκαν κατά την περίοδο 2010-2015. Την περίοδο 2010-2015, αποτελούσαν το 58% του συνολικού πληθυσμού των μεταναστών που έφτασαν στις ΗΠΑ από το 1980.

«Ε.Κ.»: Οι Ελληνες που κατέφθασαν στις ΗΠΑ με τα προηγούμενα μεταναστευτικά κύματα αντιμετώπισαν πολλά προβλήματα ρατσισμού και διακρίσεων. Πώς αποδέχεται η Αμερικανική κοινωνία το νέο κύμα Ελλήνων μεταναστών;

Γ.Α.: Συνοπτικά, θεωρώ πως η κοινωνία των ΗΠΑ είναι σαφώς πιο δεκτική σ’ αυτό το νέο κύμα Ελλήνων μεταναστών, σε σύγκριση με τις συνθήκες που αντιμετώπισαν οι Ελληνες μετανάστες κατά τις αρχές του 20ου αιώνα.

Εξαρτάται πώς εξετάζει κανείς το ζήτημα. Ενώ υπάρχουν μεμονωμένες περιπτώσεις που τόσο άμεσα όσο και έμμεσα οι Ελληνες μετανάστες θα γίνουν αποδέκτες ρατσισμού και διακρίσεων, θεωρώ πως η κοινωνία των ΗΠΑ είναι πολύ πιο δεκτική για τους Ελληνες μετανάστες ως σύνολο στον 21ο αιώνα.

«Ε.Κ.»: Ποιος είναι ο βαθμός ενσωμάτωσης των νέων Ελλήνων μεταναστών στην προϋπάρχουσα ελληνική κοινότητα;

Γ.Α.: Θεωρώ πως η Ελληνομερικανική κοινότητα έχει καλά εδραιωμένους θεσμούς που μπορούν να βοηθήσουν τους νέους Ελληνες μετανάστες σε όλα τα επίπεδα, όπως την εύρεση εργασίας, τη στέγαση, το ζήτημα της γλώσσας. Τη ίδια στιγμή, οι ήδη εγκατεστημένοι Εληνες χρειάζεται να λάβουν υπόψη τους τις νέες πραγματικότητες και ανάγκες των νεοεισερχόμενων.

Ενας ακόμα παράγοντας ο οποίος πρέπει να ληφθεί υπόψη και ο οποίος υποστηρίζεται από τα ευρήματά μου αφορά τη γεωγραφική κατανομή των νεοεισερχόμενων.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι νεοεισερχόμενοι μετανάστες είναι περισσότερο διεσπαρμένοι γεωγραφικά από τους προϋπάρχοντες στη χώρα Ελληνες.

Αν και είναι πρώιμο να χαρακτηριστεί ως τελεσίδικο πόρισμα, είναι πιθανό όσοι προσήλθαν στις ΗΠΑ μετά το 2010 να αποφεύγουν τους παραδοσιακούς Ελληνοαμερικανικούς εθνοτικούς θύλακες. Αυτό μένει να διευκρινιστεί από τις μελλοντικές έρευνες, οι οποίες θα εξετάζουν λεπτομερέστερα την γεωγραφική κατανομή των Ελλήνων μεταναστών.

«Ε.Κ.»: Με ποιο τρόπο μπορούν άνθρωποι με υψηλό μορφωτικό επίπεδο όπως εσείς να συνεισφέρουν στο μέλλον της Ελλάδος;

Γ.Α.: Ενας από τους σημαντικότερους τρόπους είναι η πατρίδα να είναι πιο προληπτική με τους Ελληνοαμερικανούς που ζουν στο εξωτερικό.

Για παράδειγμα, με την περεταίρω προώθηση προγραμμάτων για τον επαναπατρισμό των Ελλήνων μεταναστών. Η ακόμα, (η Ελλάδα) θα πρέπει να αξιοποιήσει το τεράστιο διανοητικό ταλέντο όλων εκείνων που αποφάσισαν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους – ένα πολύ δύσκολο έργο για να ασχοληθεί κανείς. Με άλλα λόγια, περισσότερη συνεργασία σε διάφορα κοινωνικοπολιτικά, οικονομικά και πολιτιστικά επίπεδα. Δεν μπορούμε να αρνηθούμε ότι το «brain drain» συμβαίνει, ωστόσο, μπορεί επίσης να το χρησιμοποιήσει κανείς με παραγωγικούς και βιώσιμους τρόπους.

Πηγή: https://www.ekirikas.com