Ιάκωβος Σούσης MSc, FRCOG
Μαιευτήρας Γυναικολόγος

Ιατρός Αναπαραγωγής
Συγγραφέας του βιβλίου “Γίνε Γονιός¨

Τα αποτελέσματα μίας σημαντικότατης αναδρομικής μελέτης 1.200 γυναικών, καθησυχάζουν τις γυναίκες που έχουν θεραπευθεί από τον καρκίνο του μαστού και σκέφτονται να αποκτήσουν παιδί.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, η κύηση δεν αυξάνει την πιθανότητα επανεμφάνισης καρκίνου του μαστού. Στη μελέτη γυναίκες που έμειναν έγκυοι μετά από μία έγκαιρη διάγνωση καρκίνου του μαστού (συμπεριλαμβανομένων και εκείνων με όγκους με θετικούς υποδοχείς οιστρογόνων) δεν είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να επανεμφανίσουν καρκίνο ή να χάσουν τη ζωή τους σε σχέση με εκείνες τις γυναίκες που δεν έμειναν έγκυοι.

Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός όγκος των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Λαμβάνοντας υπόψιν ότι οι γυναίκες καθυστερούν πλέον να αποκτήσουν παιδιά, ο καρκίνος του μαστού είναι πιθανό να εμφανιστεί πριν κάνουν οικογένεια.
Αν και τουλάχιστον το 50% των γυναικών που έχουν διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού δήλωσαν ότι θα ήθελαν να αποκτήσουν παιδιά, μόλις το 10% μένουν τελικά έγκυοι μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας.
Εντυπωσιακό στοιχείο της έρευνας αποτελεί το γεγονός ότι από τις γυναίκες που ολοκλήρωσαν επιτυχώς θεραπείες κατά διάφορων μορφών καρκίνου, εκείνες που έπασχαν από καρκίνο του μαστού ήταν η ομάδα που αποκτά πιο σπάνια παιδί σε σχέση με γυναίκες οι οποίες είχαν ασθενήσει στο παρελθόν με οποιαδήποτε άλλη μορφή καρκίνου.

Τόσο οι γιατροί όσο και οι ασθενείς, φοβόντουσαν ότι η εγκυμοσύνη μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα επανεμφάνισης του καρκίνου του μαστού, ιδιαίτερα στις γυναίκες με θετικούς υποδοχείς οιστρογόνων.
Επειδή ο καρκίνος του μαστού με θετικούς υποδοχείς οιστρογόνων «τρέφεται» από τα οιστρογόνα, ο φόβος είναι ότι τα υψηλά επίπεδα των ορμονών κατά τη διάρκεια της κύησης, θα μπορούσαν να «αφυπνίσουν» καρκινικά κύτταρα που «κοιμόντουσαν», να τα κάνουν να αναπτυχθούν και να προκαλέσουν και πάλι καρκίνο.
Ένας άλλος φόβος σχετικά με την κύηση σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού με θετικούς υποδοχείς οιστρογόνων, είναι η ανάγκη να διακοπεί η συμπληρωματική ορμονική θεραπεία για να μπορέσει η γυναίκα να μείνει έγκυος. Αυτή η συμπληρωματική ορμονική θεραπεία προστατεύει από την επανεμφάνιση του καρκίνου και συνήθως συνίσταται οι γυναίκες να την λαμβάνουν για 5-10 χρόνια.

Ο συγγραφέας της μελέτης, Ματέο Λαμπερτίνι ερευνητής στο Ινστιτούτο Ζιλ Μπορντέ στις Βρυξέλλες του Βελγίου, είπε ότι τα αποτελέσματα της μελέτης επιβεβαιώνουν πως η εγκυμοσύνη μετά από καρκίνο του μαστού δεν πρέπει να αποφεύγεται, ακόμα και από τις γυναίκες με όγκους με θετικούς υποδοχείς οιστρογόνων.
Όταν όμως πρέπει να αποφασίσουμε πόσο καιρό πρέπει να περιμένει μία γυναίκα πριν μείνει έγκυος μετά τη θεραπεία του καρκίνου, τότε η απάντηση πρέπει να εξατομικευθεί. Ιδιαίτερα στις γυναίκες που χρειάζονται συμπληρωματική ορμονική θεραπεία.

Στη μελέτη συμμετείχαν γυναίκες κάτω των 50 ετών, οι οποίες είχαν διαγνωστεί με μη μεταστατικό καρκίνο πριν το 2008.
Το 57% των γυναικών είχε θετικούς οιστρογονικούς υποδοχείς και περισσότερες από 40% είχαν παράγοντες κακής πρόγνωσης, όπως μεγάλου μεγέθους όγκο και επέκταση του καρκίνου στους μασχαλιαίους λεμφαδένες.
Από τις 1.207 ασθενείς που συμμετείχαν στη μελέτη, 333 γυναίκες έμειναν έγκυοι και 874 δεν έμειναν. Ο μέσος χρόνος από τη διάγνωση έως τη σύλληψη ήταν 2,4 έτη. Οι γυναίκες με θετικούς οιστρογονικούς υποδοχείς έμειναν έγκυοι αργότερα από αυτές που είχαν όγκους με αρνητικούς οιστρογονικούς υποδοχείς.
Το 23% των ασθενών με θετικούς ορμονικούς υποδοχείς έμειναν έγκυοι μετά από 5 χρόνια από τη διάγνωση σε σύγκριση με το 7% σε αυτές που είχαν όγκους με αρνητικούς οιστρογονικούς υποδοχείς.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν την πορεία των γυναικών για δέκα χρόνια. Μετά από 10ετή παρακολούθηση από τη στιγμή της διάγνωσης του καρκίνου, φάνηκε ότι δεν υπάρχει διαφορά στο χρονικό διάστημα που οι γυναίκες έμειναν ελεύθερες ασθενείας, ασχέτως με το γεγονός αν έμειναν ή όχι έγκυοι και αν είχαν θετικούς ή αρνητικούς οιστρογονικούς υποδοχείς.

Άλλες αναλύσεις των δεδομένων έδειξαν ότι οι γυναίκες που έμειναν έγκυοι δεν διέφεραν σε τίποτα όσον αφορά τον χρόνο που ήταν ελεύθερες από καρκίνο, ανεξάρτητα από το γεγονός εάν ολοκλήρωσαν την εγκυμοσύνη ή αν έκαναν διακοπή κυήσεως, αν έμειναν έγκυοι σε χρόνο μικρότερο των 2 ετών ή μεγαλύτερο των 2 ετών από τη διάγνωση του καρκίνου του μαστού και εάν θήλασαν ή όχι.
Όταν εξετάστηκε η ομάδα των γυναικών με θετικούς υποδοχείς οιστρογόνων δεν υπήρχε καμία διαφορά όσον αφορά στην συνολική επιβίωση ανάμεσα σε αυτές που έμειναν έγκυοι και σε αυτές που δεν έμειναν.
Οι γυναίκες που έμειναν έγκυοι είχαν μάλιστα 42% μικρότερη πιθανότητα να πεθάνουν από αυτές που δεν έμειναν έγκυοι.
Είναι πιθανό η εγκυμοσύνη να αποτελεί ένα προστατευτικό παράγοντα για ασθενείς με οιστρογονικά θετικούς όγκους είτε μέσω ανοσολογικών μηχανισμών είτε μέσω ορμονικών μηχανισμών. Σε αυτό το σημείο χρειαζόμαστε περισσότερη έρευνα.

Διατήρηση της γονιμότητας

Είναι πολύ σημαντικό γιατροί, ασθενείς και οι οικείοι τους να δρουν εγκαίρως και να απευθύνονται σε ειδικούς γονιμότητας, ώστε η ασθενής που νικάει τον καρκίνο να μπορεί στο μέλλον να αποκτήσει παιδιά.
Η διατήρηση της γονιμότητας εξαρτάται από το είδος του καρκίνου και την προτεινόμενη θεραπεία και είναι απόλυτα εξατομικευμένη.

Αν η νόσος επιτρέπει μικρή καθυστέρηση στη θεραπεία, η γυναίκα θα μπορούσε να υποβληθεί άμεσα σε διέγερση των ωοθηκών και να καταψύξουμε ωάρια ή έμβρυα (εφόσον έχει σύντροφο).
Με τα σημερινά πρωτόκολλα, μπορούμε να ξεκινήσουμε τη φαρμακευτική αγωγή οποιαδήποτε μέρα του κύκλου και μέσα σε ένα χρονικό διάστημα ενός μηνός να ολοκληρώσουμε δύο ωοληψίες. Επίσης με τα πρωτόκολλα στα οποία χρησιμοποιούμε λετροζόλη, μπορούμε να διατηρήσουμε τα επίπεδα των οιστρογόνων πάρα πολύ χαμηλά και ταυτόχρονα να συλλέξουμε πολύ καλής ποιότητας ωάρια.

Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η θεραπεία δεν επιδέχεται καμμία καθυστέρηση, συνίσταται η κρυοσυντήρηση ωοθηκικού ιστού. Εάν μετά την θεραπεία η γυναίκα έχει γίνει εμμηνοπαυσιακή, η μεταμόσχευση του ωοθηκικού ιστού μπορεί να αποκαταστήσει τον κύκλο και την γονιμότητα μέσα σε 2-6 μήνες. Μετά από μεταμόσχευση ωοθήκης ή ωοθηκικού ιστού έχουν γεννηθεί περισσότερα από 40 παιδιά.

Μπορείτε να διαβάστε περισσότερα εδώ: http://www.asco.org/…/pregnancy-after-breast-cancer-does-no…
http://ascopubs.org/doi/full/10.1200/jco.2013.49.2678